Kırık Diş Nasıl Tedavi Edilir? Uygulanabilecek Tedavi Yöntemleri

Dişler dayanıklı bir yapıya sahip olsa da darbe, çürük, sert yiyecekler veya diş sıkma gibi nedenlerle kırılabilir. Bazı diş kırıkları yalnızca küçük bir görüntü bozukluğu oluştururken bazıları dişin canlı dokusuna kadar ilerleyerek ağrıya, enfeksiyona ve diş kaybına yol açabilir.

Kırık diş tedavisi, hasarın büyüklüğüne ve dişin hangi bölümünün etkilendiğine göre planlanır. Küçük bir mine kırığı düzeltme veya bonding ile onarılabilirken daha derin kırıklarda dolgu, kaplama ya da kanal tedavisi gerekebilir. Kırığın diş köküne kadar ilerlediği bazı durumlarda ise diş çekimi değerlendirilebilir.

Diş Neden Kırılır?

Diş kırıkları farklı nedenlerle meydana gelebilir:

Düşme, çarpma veya spor yaralanmaları

Sert yiyecekleri, buzu veya sert cisimleri ısırmak

Tedavi edilmemiş diş çürükleri

Büyük dolgular nedeniyle zayıflayan diş dokusu

Diş sıkma ve diş gıcırdatma

Yaşa bağlı aşınma

Kanal tedavisi sonrasında yeterince korunmayan dişler

Kapanış bozukluğu nedeniyle belirli dişlere fazla kuvvet gelmesi

Kırığın nedeni, uygulanacak tedavinin belirlenmesinde önemlidir. Örneğin diş sıkmaya bağlı bir kırık yalnızca onarılır ancak sıkma alışkanlığı kontrol altına alınmazsa yeni hasarlar meydana gelebilir.

Kırık Dişin Belirtileri Nelerdir?

Bazı kırıklar gözle kolayca görülebilir. İnce çatlaklar veya diş eti seviyesinin altındaki kırıklar ise fark edilmeyebilir.

Kırık ya da çatlak bir dişte şu belirtiler görülebilir:

Isırma ve çiğneme sırasında ağrı

Sıcak, soğuk veya tatlı gıdalara karşı hassasiyet

Dilin takıldığı keskin bir diş kenarı

Dişin bir bölümünün eksilmesi

Diş etinde şişlik veya hassasiyet

Zaman zaman ortaya çıkıp kaybolan ağrı

Diş renginde koyulaşma

Dişte hareket hissi

Belirti görülmese bile travma alan bir dişin muayene edilmesi önemlidir. Dişin dış yüzeyi sağlam görünse de kök, çevre kemik veya dişin iç dokusu etkilenmiş olabilir.

Kırık Diş Durumunda İlk Olarak Ne Yapılmalıdır?

Kırılan diş için mümkün olan en kısa sürede diş hekimi randevusu alınmalıdır. Muayeneye kadar şu adımlar uygulanabilir:

Ağzınızı ılık suyla nazikçe çalkalayın.

Kanama varsa temiz bir gazlı bezle bölgeye hafif basınç uygulayın.

Yüzde şişlik oluştuysa yanağın dışından soğuk kompres uygulayın.

Kırılan parçayı bulduysanız süt veya kişinin kendi tükürüğü içinde saklayarak diş hekimine götürün.

Tedavi edilene kadar kırık dişle sert yiyecekler çiğnemeyin.

Keskin kenarın dili veya yanağı tahriş etmesi durumunda bölgeyi zorlamayın.

Dişin üzerine aspirin, kolonya veya farklı kimyasal maddeler koyulmamalıdır. Bu uygulamalar çevredeki yumuşak dokulara zarar verebilir.

Kırılan parçanın yeniden yapıştırılması, dolgu, kaplama ve sinir dokusunun etkilendiği durumlarda kanal tedavisi uygulanabilecek seçenekler arasındadır. NHS kırık diş bilgilendirmesi

Kırık Diş Nasıl Tedavi Edilir?

Tedavi seçeneği; kırığın derinliğine, dişin konumuna, sağlam kalan diş dokusuna ve diş kökünün durumuna göre belirlenir.

Diş yüzeyinin düzeltilmesi

Yalnızca diş minesini etkileyen çok küçük kırıklarda keskin kenarın düzeltilmesi ve yüzeyin cilalanması yeterli olabilir.

Öncelikle çatlağın daha derin dokulara ilerleyip ilerlemediği kontrol edilmelidir.

Kırılan parçanın yeniden yapıştırılması

Kırılan diş parçası uygun koşullarda korunmuşsa bazı vakalarda yeniden dişe yapıştırılabilir. Parçanın durumu, kırığın konumu ve sağlam kalan diş dokusu bu seçeneğin uygulanabilirliğini belirler.

Bu nedenle kırılan parçanın atılmaması ve diş hekimine götürülmesi önemlidir.

Kompozit bonding veya estetik dolgu

Küçük ve orta büyüklükteki kırıklar, diş rengindeki kompozit materyaller kullanılarak tamamlanabilir.

Bonding olarak da bilinen uygulamada kompozit materyal dişe bağlanır, doğal diş biçimine göre şekillendirilir ve özel bir ışıkla sertleştirilir. Özellikle ön dişlerdeki sınırlı kırıklarda doğal görünüme yakın sonuçlar elde edilebilir.

İnley veya onley restorasyonlar

Arka dişlerdeki hasar klasik dolgu için fazla büyük, tam kaplama gerektirmeyecek kadar sınırlıysa inley veya onley restorasyonlar kullanılabilir.

Bu restorasyonlar dişin hasarlı bölümünü tamamlarken mümkün olduğunca sağlam diş dokusunu korumayı amaçlar.

Diş kaplaması

Dişin büyük bir bölümü kırılmışsa veya kalan dokunun çiğneme kuvvetlerine karşı korunması gerekiyorsa kaplama uygulanabilir.

Kaplama, dişin görünen bölümünü çevreleyerek şeklini ve işlevini yeniden oluşturur. Zirkonyum, tam seramik ve metal destekli porselen gibi farklı materyaller kullanılabilir.

Uygun kaplama türü; dişin konumu, estetik beklenti, kapanış kuvvetleri ve kalan sağlam doku miktarı değerlendirilerek seçilir.

Kanal tedavisi

Kırık, dişin sinir ve damar dokusunu içeren pulpa bölümüne ulaşmışsa kanal tedavisi gerekebilir.

Sürekli ağrı, uzun süren sıcak-soğuk hassasiyeti, diş renginde değişim veya enfeksiyon belirtileri pulpa hasarını düşündürebilir.

Kanal tedavisinde iltihaplı veya enfekte doku çıkarılır, kök kanalları temizlenir ve doldurulur. Ardından diş, dolgu veya kaplama gibi uygun bir restorasyonla korunur. NHS kanal tedavisi rehberi

Post destekli restorasyon

Kanal tedavisi görmüş ve üst bölümünde fazla miktarda doku kaybı bulunan bazı dişlerde yapılacak restorasyona destek sağlamak amacıyla post kullanılabilir.

Her kanal tedavili diş için post gerekmez. Karar, kalan sağlam diş dokusuna ve kökün durumuna göre verilir.

Diş çekimi

Kırığın diş eti seviyesinin çok altına veya kök boyunca ilerlediği, dişin ayrı parçalara bölündüğü ya da restorasyon için yeterli sağlam dokunun kalmadığı durumlarda diş kurtarılamayabilir.

Çekim sonrasında oluşan boşluk; implant, köprü veya hareketli protez gibi yöntemlerle tamamlanabilir.

Ön Diş Kırığı Nasıl Tedavi Edilir?

Ön diş kırıklarında hem işlev hem de gülüş estetiği dikkate alınır.

Küçük kırıklar bonding ile tamamlanabilir. Kırılan parça uygunsa yeniden yapıştırılabilir. Daha büyük doku kayıplarında lamina veya kaplama gibi restorasyonlar değerlendirilebilir.

Kırık, dişin pulpa dokusuna ulaşmışsa kanal tedavisi gerekebilir. Tedavi planlanırken dişin rengi, biçimi ve çevredeki doğal dişlerle uyumu birlikte değerlendirilir.

Çatlak Diş ile Kırık Diş Aynı Şey midir?

Çatlak dişte diş dokusu tamamen ayrılmamış olabilir. Çatlak, çiğneme yüzeyinden köke doğru ilerleyebilir ve ilk aşamada gözle fark edilmeyebilir.

Isırma sırasında ortaya çıkan keskin ağrı ve sıcak-soğuk hassasiyeti sık görülen belirtilerdir.

Çatlak yalnızca üst dokuları etkiliyorsa kaplama ile diş korunabilir. Pulpa dokusuna ulaşmış çatlaklarda kanal tedavisi ve ardından kaplama gerekebilir. Çatlak diş eti seviyesinin altına ilerlemişse dişin kurtarılması mümkün olmayabilir. American Association of Endodontists

Kırık Diş Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Küçük bir kırık başlangıçta ağrıya neden olmasa bile zamanla büyüyebilir. Açığa çıkan diş dokusu hassasiyet oluşturabilir ve bakterilerin dişin içine ulaşmasını kolaylaştırabilir.

Tedavinin gecikmesi sonucunda:

Diş çürüğü gelişebilir.

Sıcak ve soğuk hassasiyeti artabilir.

Dişin sinir dokusu iltihaplanabilir.

Diş apsesi oluşabilir.

Kırık daha derine ilerleyebilir.

Dişin kaybedilme riski artabilir.

Başlangıçta dolgu veya bonding ile onarılabilecek bir diş, tedavinin geciktirilmesi nedeniyle kanal tedavisi veya kaplamaya ihtiyaç duyabilir.

Kırık Diş Ne Zaman Acil Kabul Edilir?

Aşağıdaki durumlarda gecikmeden profesyonel yardım alınmalıdır:

Şiddetli ve geçmeyen ağrı

Durmayan kanama

Yüzde veya diş etinde belirgin şişlik

Ateş, kötü tat veya iltihap akışı

Dişin büyük bölümünün kırılması

Dişin iç dokusunun görünmesi

Dişin yerinden çıkması veya hareket etmesi

Travmaya yüz ya da çene yaralanmasının eşlik etmesi

Tamamen yerinden çıkan kalıcı diş de zamanla yarışılan bir diş acilidir. Diş kökünden değil, görünen kron kısmından tutulmalı ve ovalanmamalıdır. Süt dişleri ise yerine yerleştirilmeye çalışılmamalıdır.

Kırık Dişler Nasıl Önlenebilir?

Diş kırığı riskini azaltmak için şu önlemler alınabilir:

Buz ve sert şeker gibi yiyecekleri dişlerinizle kırmayın.

Paket veya şişeleri dişlerinizle açmayın.

Temas sporlarında ağız koruyucu kullanın.

Diş sıkma veya gıcırdatma sorununuz varsa diş hekiminize danışın.

Diş çürüklerini geciktirmeden tedavi ettirin.

Düzenli diş hekimi kontrollerini aksatmayın.

Kanal tedavili veya büyük dolgulu dişler için önerilen restorasyonları ertelemeyin.

Kırık Diş Hakkında Sık Sorulan Sorular

Kırık diş kendiliğinden iyileşir mi?

Hayır. Diş minesi ve dentin, kırılan bölümü kendiliğinden yeniden oluşturamaz. Hasarın ilerlememesi için diş hekimi değerlendirmesi gerekir.

Kırık diş dolgu ile tedavi edilebilir mi?

Küçük ve orta büyüklükteki kırıklar dolgu veya bonding ile onarılabilir. Büyük kırıklarda kaplama veya farklı restorasyonlar gerekebilir.

Kırık diş ağrımıyorsa tedavi gerekir mi?

Evet. Ağrının olmaması kırığın yalnızca yüzeysel olduğu anlamına gelmez. Dişin iç dokusu veya kökü etkilenmiş olabilir.

Kırık diş çekilmek zorunda mıdır?

Her kırık diş çekilmez. Birçok kırık; bonding, dolgu, kanal tedavisi veya kaplama ile onarılabilir. Çekim genellikle dişin restorasyonla korunamadığı ileri vakalarda değerlendirilir.

Kırık diş tedavisi ne kadar sürer?

Tedavi süresi uygulanacak yönteme göre değişir. Küçük bir bonding uygulaması tek randevuda tamamlanabilirken kanal tedavisi, kaplama veya laboratuvar aşaması gerektiren restorasyonlar birden fazla randevu gerektirebilir.

Kırık Dişte Erken Müdahale Tedavi Seçeneklerini Koruyabilir

Kırık diş tedavisi, hasarın büyüklüğüne ve etkilenen dokulara göre kişiye özel planlanır. Küçük kırıklarda basit bir onarım yeterli olabilirken derin kırıklarda kanal tedavisi, kaplama veya çekim gibi işlemler gerekebilir.

Dişiniz kırıldıysa ağrı oluşmasını beklemeden muayene olmanız, hasarın ilerlemesini önlemeye ve doğal dişin korunmasına yardımcı olabilir.

Kırık veya çatlak dişinizin değerlendirilmesi için Dent Titanyum İzmit ekibinden randevu alabilirsiniz.

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Muayene, tanı veya kişiye özel tedavi planının yerine geçmez.